De eerste signalen van de overgang

Care for Women Icon
Care for Women Icon

Het is een veelvoorkomende misvatting dat de overgang pas begint zodra je menstruaties onregelmatig worden of je het vijftigste levensjaar hebt gepasseerd. Gemiddeld begint het proces al jaren eerder wanneer je hormonen beginnen te schommelen en verschillende vage klachten optreden. Vaak worden deze klachten gemist of verkeerd geïnterpreteerd, waardoor veel vrouwen hier onnodig jarenlang mee blijven rondlopen.

De overgang in fases

Eigenlijk valt het leven van een vrouw op te delen in verschillende fases. De periode na de eerste menstruatie (de menarche) noemen de we premenopauze. Deze fase loopt tot aan de perimenopauze, die meestal tussen de 35 en 45 begint.

Wat niet veel mensen weten, is dat tegen het einde van de premenopauze al vage klachten kunnen optreden. De cyclus functioneert dan meestal nog normaal, maar je hormoonspiegels beginnen al wel te dalen, met name oestrogeen. Vrouwen kunnen dit bijvoorbeeld al merken aan stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en een slechtere nachtrust.

Pas daarna treedt de perimenopauze op, die loopt tot aan de laatste menstruatie, de menopauze. De menopauze wordt vastgesteld zodra een vrouw twaalf maanden lang niet heeft gemenstrueerd. Vanaf dit moment ben je als vrouw onvruchtbaar.

Gemiddeld zitten vrouwen zo’n vier tot zeven jaar in de overgang, maar dit is iets wat per vrouw verschilt. Na de menopauze spreken we van de ‘postmenopauze‘. Hormonen stabiliseren zich in deze fase op een lager niveau. Klachten nemen vaak af, maar dit hoeft niet. Sommige vrouwen blijven last hebben van klachten, zeker op stressvolle momenten.

Wat is de perimenopauze?

De perimenopauze is de overgangsfase tussen je vruchtbare jaren en de menopauze. Tijdens deze periode gaan de eierstokken geleidelijk minder oestrogeen en progesteron produceren. Deze hormonale veranderingen hebben invloed op veel processen in het lichaam, zoals slaap, energie, stemming, stressregulatie en de menstruatiecyclus. De hormoonspiegels beginnen in deze fase sterk te schommelen, wat veel klachten kan veroorzaken.

Veelvoorkomende klachten tijdens de perimenopauze

Voor de meeste vrouwen is de perimenopauze de meest klachtenrijke fase. Zo’n 80% krijgt te maken met opvliegers en menstruaties worden onregelmatiger. Verder zijn mogelijke klachten tijdens de perimenopauze:

  • (Nachtelijk) transpireren;
  • Vermoeidheid;
  • Slecht slapen;
  • Stijfheid in de gewrichten (hoger risico op blessures);
  • Verandering in libido;
  • Somberheid en een kort lontje;
  • Sneller overprikkeld raken;
  • Concentratieproblemen.

Het is belangrijk om te weten dat niet iedere vrouw dezelfde klachten ervaart en dat deze niet bij iedereen in dezelfde volgorde optreden. Ook gebruik van anticonceptie kan voor verschillen zorgen. Bovendien kunnen klachten bij dezelfde persoon in intensiteit wisselen. Dit heeft te maken met de sterke hormonale schommelingen tijdens de perimenopauze.

Waarom overgangsklachten vaak worden gemist

Aangezien het einde van de premenopauze vaak al enkele vage klachten met zich meebrengt, is de overgang naar de perimenopauze vaak een geleidelijk proces. Dit maakt het lastig voor vrouwen om klachten direct aan de overgang te koppelen, zeker als ze nog regelmatig menstrueren. Klachten kunnen subtiel zijn, algemeen en uiteenlopend.

Daarbij komt dat de overgang vaak wordt geassocieerd met iets wat ‘na de vijftig’ aan de orde is. Dit terwijl vrouwen gemiddeld al vanaf hun 45e in de perimenopauze terecht kunnen komen. Bij een klein deel van de vrouwen begint de overgang zelfs nog eerder dan gemiddeld. Wanneer de menopauze vóór het 40e levensjaar optreedt, spreken we van een vervroegde overgang.

Wat kun je zelf doen bij perimenopauze klachten?

Gelukkig kun je tijdens de overgang al veel zelf doen om je klachten te verminderen. Hierin vormt leefstijl een sterke basis. Denk aan:

  • Regelmatig bewegen, het liefst buiten: wandelen, krachttraining, yoga of fietsen hebben een positief effect op lichaam en geest.
  • Gevarieerd eten: zorg voor onbewerkte voeding met voldoende eiwitten, vezels, gezonde vetten en micronutriënten om je lichaam in balans te houden. Belangrijk is om de bloedsuikerspiegel zo stabiel mogelijk te houden om energiedips en stemmingswisselingen onder controle te krijgen.
  • Voldoende rust en slaap: houd vaste slaaptijden aan en plan bewuste rustmomenten in.
  • Inzicht verkrijgen in je klachten: door symptomen bij te houden kun je patronen herkennen en begrijpen water in je lichaam gebeurt.

Helpen deze tips niet voldoende en vermoed je dat je meer nodig hebt? Een Care for Women specialiste denkt graag met je mee over verschillende behandelmethoden en kan je verder adviseren.

Hulp bij hormonale klachten

Vermoed je dat je in de perimenopauze zit of ervaar je andere hormonale klachten? Een Care for Women specialiste helpt je graag verder. Zij is een medisch hbo-opgeleide zorgverlener, die zich gespecialiseerd heeft in hormonale klachten, zoals menstruatie- en overgangsklachten, waaronder ook de perimenopauze.

De Care for Women specialiste kan al jouw vragen beantwoorden en samen met jou verschillende behandelmogelijkheden bespreken. Maak eenvoudig een afspraak bij een Care for Women specialiste bij jou in de buurt of bel naar 088 – 442 0 442.

Goed om te weten: de meeste zorgverzekeraars vergoeden een consult (gedeeltelijk) vanuit de aanvullende verzekering, zonder dat een verwijzing van de huisarts nodig is.