Je hormonen en je stemming zijn nauw met elkaar verbonden. Hormonen sturen namelijk niet alleen lichamelijke processen aan, maar hebben ook invloed op je hersenen. Zo spelen ze een rol bij de aanmaak en werking van neurotransmitters zoals serotonine en dopamine. Dit zijn stoffen die betrokken zijn bij hoe je je voelt, hoe je reageert op stress en hoe je emoties verwerkt.
Wanneer je hormonen schommelen en je balans verstoord raakt, kan het dus direct merkbaar zijn in je stemming. Dit kan zich uiten in fases waarin je je emotioneler, prikkelbaarder of vlakker voelt. In sommige gevallen kan dit een grote invloed hebben op je dagelijks leven.
Tijdens de overgang verandert je hormoonhuishouding ingrijpend. De hoeveelheid oestrogeen en progesteron in het lichaam neemt af en schommelt vaak sterk. Deze veranderingen hebben niet alleen invloed op fysieke klachten zoals opvliegers en slaapproblemen, maar ook op je mentale welzijn.
Oestrogeen ondersteunt de werking van serotonine, het zogenoemde ‘gelukshormoon’. Wanneer oestrogeenspiegels dalen, kan dit leiden tot somberheid en stemmingswisselingen. Tegelijkertijd neemt tijdens de overgang je progesteron af, een hormoon dat een rustgevend effect heeft. Dit kan ervoor zorgen dat je je onrustig voelt en sneller gespannen bent. Bovendien zorgt de combinatie van deze hormonale veranderingen en de fysieke klachten, zoals slechter slapen, voor een vergrote kans op mentale klachten.
Ook tijdens de menstruatiecyclus veranderen je hormoonspiegels continu. In de tweede helft van de cyclus schommelen en dalen oestrogeen en progesteron. Veel vrouwen merken in deze periode dat zij gevoeliger zijn voor stemmingswisselingen, sneller geïrriteerd raken of zich somberder voelen. De mate waarin je deze klachten ervaart, verschilt echter sterk per persoon.
Bij sommige vrouwen zijn de klachten in de tweede helft van de cyclus duidelijk aanwezig, terugkerend en hebben ze een grote invloed op het dagelijks functioneren. In dit geval kan er sprake zijn van het premenstrueel syndroom (PMS), waarbij zowel lichamelijke als mentale klachten optreden. Denk hierbij aan stemmingswisselingen, pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel en vermoeidheid.
Bij PMDD (premenstrual dysphoric disorder) is er iets anders aan de hand. Bij deze cyclische stemmingsstoornis is er sprake van een verhoogde gevoeligheid voor de natuurlijke hormonale schommelingen van oestrogeen en progesteron. PMDD wordt sinds 2019 door de WHO erkend als neuro-endocrine aandoening en kan gepaard gaan met ernstige stemmingswisselingen, angst, prikkelbaarheid, een depressieve stemming en zelfs gevoelens van wanhoop.
Tijdens de zwangerschap verandert je hormoonhuishouding opnieuw sterk. Deze veranderingen kunnen per persoon een verschillend effect hebben. Na de bevalling dalen oestrogeen en progesteron in korte tijd sterk. Dit kan leiden tot de welbekende ‘kraamtranen’, waarbij je je in de eerste dagen na de bevalling emotioneler of prikkelbaarheid kunt voelen. Echter kunnen ze ook voor een langere periode aanhouden. Dan kan er sprake zijn van een postnatale depressie en is het belangrijk om hier niet mee rond te blijven lopen en op tijd aan de bel te trekken.
Hormonale veranderingen kunnen zich op verschillende manieren uit. Veelvoorkomende klachten zijn;
Gelukkig kun je zelf al veel doen om je mentale balans te ondersteunen:
Blijven klachten aanhouden of hebben ze een impact op je dagelijks functioneren? Dan is het belangrijk om ze serieus te nemen. Zeker wanneer ook donkere gedachten optreden of je je zorgen maakt over je klachten. In het geval van hormonale klachten is er vaak iets aan te doen en is het daarom niet nodig om hier mee rond te blijven lopen.
Heb je last van hormonale klachten en behoefte aan professionele hulp? Dan kun je via Care for Women terecht bij een specialiste bij jou in de buurt. Onze specialisten zijn medisch hbo-opgeleide zorgverleners met een specialisatie in hormonale klachten. Ze bieden persoonlijke begeleiding en helpen je om meer inzicht en grip te krijgen op je klachten. Maak een afspraak via www.careforwomen.nl
Care for Women is de eerste organisatie die zich inzet op het gebied van hormonale problemen bij vrouwen. Met ruim 100 locaties behoort Care for Women tot één van de grootste organisaties op dit vakgebied...
Care for Women gebruikt cookies om onze website goed te laten werken, inzicht te krijgen in het gebruik en (met jouw toestemming) onze informatie beter af te stemmen op jouw behoeften. Sommige cookies zijn noodzakelijk, andere helpen ons de website verbeteren of relevanter te maken. Je bepaalt zelf welke cookies we mogen gebruiken. Noodzakelijke cookies plaatsen we altijd, deze zijn nodig om de website goed te laten werken.
